Τι είναι η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία;

Πρόκειται για μια μορφή ψυχοθεραπείας που βασίζεται στην ψυχαναλυτική θεωρία και τεχνική αλλά διαφέρει από την κλασσική ψυχανάλυση ως προς τη συνολική διάρκεια της θεραπείας, τη συχνότητα των συνεδριών και το θεραπευτικό πλαίσιο. Πιο συγκεκριμένα, στις ψυχοδυναμικές συνεδρίες ο θεραπευόμενος δεν ξαπλώνει στο ντιβάνι αλλά κάθεται πρόσωπο με πρόσωπο προς το θεραπευτή. Επίσης, οι συνεδρίες πραγματοποιούνται με συχνότητα συνήθως μία φορά την εβδομάδα εκτός αν εξαρχής συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό (πχ ανά 15 μέρες). Τέλος, μια κλασσική ανάλυση συνήθως κρατά αρκετά χρόνια ενώ μια ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία μπορεί να ολοκληρωθεί πιο σύντομα αν και συνήθως απαιτείται ένα διάστημα κάποιων μηνών για να επιτευχθούν οι θεραπευτικοί στόχοι.

Κάποια βασικά χαρακτηριστικά της ψυχοδυναμικής ψυχοθεραπείας είναι:

  • Η διερεύνηση των συναισθημάτων: Ο θεραπευτής βοηθά το θεραπευόμενο να βάλει σε λόγια και να εξερευνήσει όλα τα συναισθήματα που νιώθει σχετικά με μια κατάσταση, ακόμα και όσα φαίνονται αντιφατικά ή παράλογα. Το να είναι κανείς σε επαφή με τα συναισθήματα του είναι κάτι πολύ διαφορετικό από το να γνωρίζει θεωρητικά πού δυσκολεύεται.
  • Η διερεύνηση των τρόπων αποφυγής: Όλοι μας χρησιμοποιούμε, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, διάφορες άμυνες για να αποφύγουμε δυσάρεστες σκέψεις ή συναισθήματα. Ο θεραπευτής θα εστιάσει σε αυτούς τους τρόπους για να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα αυτό που αισθανόμαστε και να βρούμε νέους τρόπους αντιμετώπισης.
  • Η αναγνώριση των επαναλαμβανόμενων θεμάτων ή μοτίβων: Ο θεραπευτής θα μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε και να αναλύσουμε θέματα που μοιάζουν να επαναλαμβάνονται στη ζωή μας όπως πχ η επιλογή ακατάλληλων συντρόφων ή η δημιουργία συγκρουσιακών σχέσεων.
  • Η διερεύνηση της προσωπικής μας ιστορίας: Στη διάρκεια μιας ψυχοδυναμικής ψυχοθεραπείας θα εξερευνήσουμε πώς η προσωπική μας ιστορία και ιδίως οι πρώτοι μας συναισθηματικοί δεσμοί μπορεί να επηρεάζουν το πώς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και το πώς σχετιζόμαστε με τους άλλους. Μέσα από αυτή τη διερεύνηση μπορούμε να απελευθερωθούμε από τις εμπειρίες του παρελθόντος και να βρούμε νέους τρόπους προσαρμογής.
  • Η διερεύνηση των διαπροσωπικών σχέσεων: Η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία εστιάζει ιδιαίτερα στον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους και το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτές τις σχέσεις. Βασικό εργαλείο κατανόησης είναι η ίδια η θεραπευτική σχέση. Συχνά λοιπόν θα δούμε να αναβιώνει η προσωπική μας ιστορία στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και σχετιζόμαστε με το θεραπευτή.
  • Η διερεύνηση της φαντασιακής ζωής: Καθώς σε αυτή τη μορφή θεραπείας είναι ο ίδιος ο θεραπευόμενος που επιλέγει ελεύθερα τι θέλει να συζητήσει, αυτό επιτρέπει στο θεραπευτή να έχει μια καλύτερη κατανόηση του τι ο ίδιος αξιολογεί ως σημαντικό, τι αποφεύγει, τι επιθυμεί, τι φαντάζεται, τι ονειρεύεται.

Σε ό,τι αφορά τη σχετικά μεγαλύτερη διάρκεια της ψυχοδυναμικής θεραπείας συγκριτικά με άλλες θεραπευτικές κατευθύνσεις χρειάζεται να διευκρινίσουμε ότι αυτό οφείλεται στο ότι η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία δεν έχει ως μόνο στόχο την υποχώρηση των αρχικών συμπτωμάτων. Μέσα από την αυτό-εξερεύνηση στοχεύει στην καλύτερη κατανόηση της συνολικής ψυχικής λειτουργίας του ατόμου και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερες και περισσότερο μόνιμες αλλαγές στον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους, βελτιώνοντας τελικά τη συνολική ποιότητα της ζωής μας (πχ με το να αποκτήσουμε περισσότερη δημιουργικότητα, ευελιξία, ικανοποιητική σεξουαλική ζωή, σταθερή αυτοεκτίμηση, ψυχική αυτονομία κλπ). Αντιθέτως, οι βραχύχρονες θεραπείες είναι κυρίως αποτελεσματικές σε ανθρώπους που παρουσιάζουν εστιασμένες δυσκολίες στα πλαίσια μιας κατά τα άλλα καλής ψυχικής λειτουργίας και ενός αρκετά ικανοποιητικού περιβάλλοντος σχέσεων.

Σε κάθε περίπτωση βέβαια, ο θεραπευόμενος αποφασίζει ελεύθερα μέχρι ποιο σημείο επιθυμεί να εμβαθύνει στη θεραπεία του και πότε επιθυμεί να ολοκληρώσει τη θεραπευτική προσπάθεια.